Cẩm Nang 10 Nhóm Hoạt Chất Trừ Cỏ

Hệ thống hóa cơ chế, tính chất, đối tượng tác động & cập nhật danh mục pháp lý

Cập nhật pháp lý: Paraquat (2019) & Glyphosate (2021) đã bị CẤM tại VN.

Thẻ màu đỏ nhạt là các nhóm chứa hoạt chất đã bị cấm.

Nhóm Phenoxycarboxylic acid

Thuốc trừ cỏ chọn lọc, nội hấp

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

2,4-D (Vi 2,4D 80BHN, Anco 720DD, Vi 2,4D 600DD/700DD), MCPA

Cơ Chế Tác Động

Tác động như Auxin gây rối loạn sinh trưởng; lá mất màu xanh, chuyển vàng/trắng rồi nâu đen và xoắn tròn.

Tính Chất

Nội hấp qua lá, chọn lọc, hậu nảy mầm.

Đối Tượng Trị Cỏ lá rộng và cỏ họ lác

Nhóm Carbamate

Ức chế quang hợp & tổng hợp lipid

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Thiobencarb (Saturn 6H, 50ND)

Cơ Chế Tác Động

Ức chế quang hợp, ngăn cản phân bào và tổng hợp lipid.

Tính Chất

Nội hấp qua lá, rễ, mầm; chọn lọc, tiền nảy mầm.

Đối Tượng Trị Phổ rộng (cỏ hòa bản, cỏ họ lác, cỏ lá rộng)

Nhóm Amides

Ức chế phản ứng Hill của quang hợp

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Propanil (Wham 360EC), Butachlor (Cantachlor 60EC/5G, Vibuta 62ND/5H, Michelle 62ND, Meco 60ND), Pretilachlor (Sofit 300ND), Metolachlor (Dual 720EC)

Cơ Chế Tác Động

Ức chế mạnh phản ứng Hill của quang hợp, ngăn cản sinh tổng hợp làm diệp lục tan rã.

Tính Chất

Đa số tiếp xúc, tiền hoặc hậu nảy mầm.

Đối Tượng Trị Phổ rộng (cỏ lá rộng, hòa bản, chác lác)

Nhóm Urê Thay Thế

Ngăn cản tổng hợp năng lượng ATP/ADP

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Linuron (Afalon 50WP), Diuron (Karmex 80WP)

Cơ Chế Tác Động

Ảnh hưởng phản ứng Hill trong quang hợp, ngăn cản tạo năng lượng hóa học (ATP, ADP).

Tính Chất

Chọn lọc, nội hấp.

Đối Tượng Trị Cỏ hằng niên, một số cỏ đa niên bụi rậm

Nhóm Sulfonylureas

Nội hấp hai chiều (lên & xuống)

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Bensulfuron-methyl (Londax 10WP), Metsulfuron-methyl (Ally 20DF)

Cơ Chế Tác Động

Ức chế sinh tổng hợp, ngưng phân cắt và tăng trưởng tế bào.

Tính Chất

Chọn lọc, nội hấp hai chiều (lên và xuống) qua rễ và lá; tiền và hậu nảy mầm.

Đối Tượng Trị Cỏ hằng niên và đa niên

Nhóm Triazine

Cản trở vận chuyển điện tử quang hợp

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Ametryn (Gesapax 500DD), Atrazine (Gesaprim), Simazine (Visimaz 80BTN)

Cơ Chế Tác Động

Ức chế phản ứng Hill trong quang hợp, cản trở vận chuyển điện tử.

Tính Chất

Chọn lọc, nội hấp qua rễ và lá.

Đối Tượng Trị Cỏ một lá mầm và hai lá mầm

Nhóm Bipyridylium

Thuốc trừ cỏ cháy tiếp xúc

Đã Bị Cấm

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Paraquat (Gramoxone 20SC)

Cơ Chế Tác Động

Tác động đến quang hợp, phá hủy lục lạp tế bào làm cháy lá cực nhanh.

Tính Chất

Tiếp xúc, một phần nội hấp qua lá; không chọn lọc.

Lưu ý pháp lý: Đã bị CẤM sản xuất, nhập khẩu và sử dụng tại VN từ năm 2019 do tính độc hại cao với sức khỏe con người và môi trường.

Nhóm Lân Hữu Cơ / Axit Amin

Giải pháp thay thế chính cho Paraquat

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Glufosinate ammonium (Basta 15DD), Anilofos (Ricozin 30EC)

Cơ Chế Tác Động

Ngăn trở chuyển hóa \(\text{NH}_3\), gây độc tích tụ cho cây trong quá trình quang hợp.

Tính Chất

Tiếp xúc và bán lưu dẫn, hấp thu qua lá, ít qua rễ; không chọn lọc.

Đính chính & Ứng dụng: Glufosinate-ammonium thuộc nhóm chuyển hóa đạm. Hiện nay đây là giải pháp chính thay thế Paraquat để làm “thuốc cỏ cháy” an toàn hơn.

Nhóm Glycines

Thuốc trừ cỏ lưu dẫn mạnh

Đã Bị Cấm

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Glyphosate (Glyphosan 480DD, Roundup 480SD, Vifosat 480DD, Spark 16SC)

Cơ Chế Tác Động

Ngăn trở sinh tổng hợp amino acid, đạm, làm thay đổi cấu trúc lục lạp.

Tính Chất

Lưu dẫn cực mạnh qua lá và rễ di chuyển sâu đến tận chóp rễ/củ cỏ đa niên; không chọn lọc.

Lưu ý pháp lý: Glyphosate đã chính thức bị đưa vào danh mục cấm lưu hành và sử dụng tại Việt Nam từ giữa năm 2021.

Nhóm FOPs (Aryloxy-phenoxy-propionates)

Đặc trị cỏ hòa bản (Cỏ 1 lá mầm)

Cho Phép

Hoạt Chất & Tên Thương Mại

Fenoxaprop-P-ethyl (Whip’s 7.5EW), Fluazifop-P-butyl (Onecide 15EC), Cyhalofop-butyl (Clincher 10EC)

Cơ Chế Tác Động

Ức chế quá trình sinh tổng hợp chất béo (lipid) của cây cỏ.

Tính Chất

Chọn lọc cao, nội hấp qua lá và thân, hậu nảy mầm.

Tính chọn lọc đặc thù: Chỉ diệt cỏ Hòa Bản (1 lá mầm). Hoàn toàn KHÔNG có tác dụng lên cỏ lá rộng hay cỏ chác/lác. Tuyệt đối an toàn cho cây trồng lá rộng và lúa.