Tài liệu thực vật học
Cây Tiêu (Piper nigrum)
Hình thái & Yêu cầu sinh thái
Tổng quan tài liệu
Tài liệu tổng hợp chi tiết về đặc điểm hình thái của cây tiêu bao gồm hệ thống rễ, thân, phân loại cành, hoa và quá trình phát triển quả, đi kèm với các yêu cầu tối ưu về đất đai và khí hậu.
I. Đặc Điểm Hình Thái
1. Hệ thống rễ (3 loại)
Rễ chính: Đâm sâu tới 2 m để hút nước.
Rễ phụ: Mọc thành chùm từ tầng đất mặt đến độ sâu 40 cm, làm nhiệm vụ hút nước và chất dinh dưỡng nuôi cây, không chịu được ngập úng.
Rễ bám (rễ thằn lằn): Mọc từ các đốt thân trên mặt đất, giúp cây bám chặt vào trụ.
2. Thân và Hệ thống cành
Thân: Thân leo, có thể cao tới 10 m.
Cành lươn
Mọc từ chồi nách gần gốc, lóng dài, cần được cắt bỏ.
Cành vượt
Mọc song song với thân chính, phát triển mạnh. Cần bấm ngọn khi tiêu còn non để tạo bộ khung, và cắt bỏ ở các năm sau để tránh tiêu hao dinh dưỡng. Có thể dùng làm giống.
Cành ác (Cành quả)
Mọc ngang, mang quả. Không dùng để làm giống nhân, nhân giống.
3. Hoa và Quả
Hoa
Dạng hoa hình gié, dài 7–12 cm, gồm 20–60 hoa xếp theo hình xoắn ốc. Hoa thụ phấn nhờ độ ẩm môi trường cao.Quả
Hình cầu, đường kính 4–8 mm. Quả non màu xanh, khi chín chuyển sang màu đỏ. Thời gian từ khi ra hoa đến khi chín kéo dài 7–10 tháng.II. Yêu Cầu Đất Đai Và Khí Hậu
1. Yêu cầu về đất đai
Thoát nước: Đất phải thoát nước tốt, không bị ngập úng hay đọng nước.
Độ sâu tầng đất: Tầng đất canh tác phải sâu, tốt nhất từ 1 m trở lên.
Mực nước ngầm: Mực nước ngầm phải sâu, ít nhất từ 70 cm.
Tính chất cơ học: Đất có thành phần cơ học từ nhẹ đến trung bình, tơi xốp, giàu mùn và không chua.
2. Yêu cầu về khí hậu
Nhiệt độ: Thích hợp nhất từ 22–28°C, sinh trưởng bình thường trong khoảng 18–35°C.
Lượng mưa: Từ 1.250–2.500 mm/năm trở lên, phân bố đều trong năm là tốt nhất vì rễ nông không chịu được hạn kéo dài. Cần một thời kỳ khô hạn ngắn (20–30 ngày) để phân hóa mầm hoa.
Ánh sáng: Ưa ánh sáng tán xạ, giai đoạn đầu (mới trồng) cần che bóng kỹ. Giai đoạn ra hoa kết quả cần nhiều ánh sáng hơn, có thể ít hoặc không che bóng do cây trưởng thành có khả năng tự che bóng cho nhau.
Gió: Cây tiêu yếu trước gió, do đó cần trồng hàng cây chắn gió bảo vệ.